Σε βιντεοσκοπημένο διάγγελμα προς τους Καναδούς, ο πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ χαρακτήρισε την Κυριακή 19 Απριλίου 2026 τους στενούς δεσμούς του Καναδά με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως αδυναμία που πρέπει να διορθωθεί. Ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η Οτάβα δεν μπορεί να ελέγξει την αστάθεια που προέρχεται από τους αμερικανούς γείτονες, και επομένως οφείλει να ενισχύσει την εγχώρια οικονομία. Το μήνυμα αυτό έρχεται λίγες μέρες μετά την εκλογική νίκη του Κάρνεϊ, ο οποίος εξασφάλισε κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τη φιλελεύθερη κυβέρνησή του.
Τι έγινε: Το συμβολικό διάγγελμα με το στρατιωτάκι
Ο Μαρκ Κάρνεϊ έκανε το διάγγελμά του κρατώντας στα χέρια του ένα μικρό παιχνίδι-στρατιωτάκι που απεικονίζει τον στρατηγό Άιζακ Μπροκ, τον Βρετανό στρατιωτικό ηγέτη που σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος τον Καναδά από αμερικανική εισβολή κατά τον Πόλεμο του 1812. Η επιλογή αυτή δεν ήταν τυχαία: ο πρωθυπουργός επαίνεσε τον ηρωισμό στρατιωτικών και πολιτικών ηγετών που αντιστάθηκαν στην αμερικανική επέκταση πριν από περισσότερους από δύο αιώνες. Ανάμεσα στα πρόσωπα που ανέφερε ήταν και ο αρχηγός Τεκουμσέ, ο οποίος ένωσε αυτόχθονες λαούς γύρω από τις Μεγάλες Λίμνες για να αντισταθούν στην αμερικανική επέκταση το 1812. Το γραφείο του Κάρνεϊ δεν απάντησε άμεσα σε ερωτήσεις σχετικά με το γιατί δημοσίευσε το βίντεο ακριβώς αυτή τη στιγμή.
Στο διάγγελμά του, ο Κάρνεϊ παραδέχθηκε ότι οι στενοί δεσμοί με τις ΗΠΑ ήταν κάποτε πλεονέκτημα για τον Καναδά. Τόνισε όμως ότι η κατάσταση έχει αλλάξει ριζικά και ότι αυτή η εξάρτηση έχει μετατραπεί σε τρωτό σημείο για τη χώρα. «Η σημερινή κατάσταση μοιάζει μοναδική, αλλά έχουμε αντιμετωπίσει παρόμοιες απειλές και στο παρελθόν», δήλωσε χαρακτηριστικά. Ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε επίσης ότι σχεδιάζει να απευθύνει τακτικά μηνύματα στους Καναδούς τις επόμενες εβδομάδες και μήνες, ενημερώνοντάς τους για τις κινήσεις της κυβέρνησής του σε οικονομικό και διπλωματικό επίπεδο. Έκλεισε με τη δήλωση: «Είναι η χώρα μας, είναι το μέλλον μας, παίρνουμε πίσω τον έλεγχο».
Αντιδράσεις και πλαίσιο: Δασμοί, απειλές και εμπορικός πόλεμος
Το διάγγελμα του Κάρνεϊ έρχεται μέσα σε ένα κλίμα έντονης αμερικανικής πίεσης προς τον Καναδά. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει επανειλημμένα αναφερθεί στο ενδεχόμενο προσάρτησης του Καναδά και μετατροπής του στην 51η πολιτεία των ΗΠΑ. Παράλληλα, η αμερικανική κυβέρνηση έχει επιβάλει βαρείς δασμούς σε καναδικές εξαγωγές, συμπεριλαμβανομένων του χάλυβα, του αλουμινίου και των αυτοκινήτων. Την περασμένη εβδομάδα, ο υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, χαρακτήρισε δημόσια τον Καναδά «δύσκολο εμπορικό εταίρο», αυξάνοντας τους τόνους της έντασης.
Η οικονομική εξάρτηση του Καναδά από τις ΗΠΑ είναι εξαιρετικά μεγάλη: σχεδόν το 70% των καναδικών εξαγωγών κατευθύνεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Φέτος, η χώρα πρόκειται να επανεξετάσει την τριμερή συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ ΗΠΑ, Μεξικού και Καναδά (CUSMA/USMCA). Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι επιθυμούν σημαντικές αλλαγές στη συμφωνία, κάτι που ανησυχεί ιδιαίτερα την Οτάβα. Ο Κάρνεϊ έχει δηλώσει ότι η εκλογική του νίκη και η κοινοβουλευτική πλειοψηφία που εξασφάλισε θα τον βοηθήσουν να διαπραγματευτεί πιο αποτελεσματικά με την αμερικανική πλευρά.
Ο Κάρνεϊ υπογράμμισε ότι ο Καναδάς δεν μπορεί να βασίζει το μέλλον του στην ελπίδα ότι οι αμερικανικές πιέσεις θα σταματήσουν ξαφνικά. Για τον λόγο αυτό, ανακοίνωσε την έναρξη μιας συστηματικής προσπάθειας ενίσχυσης της εγχώριας οικονομίας και ανάπτυξης νέων εμπορικών εταιρικών σχέσεων. Ο πρωθυπουργός επικαλέστηκε επίσης τις εμπειρίες του από την εφαρμογή «προληπτικής καθοδήγησης» κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Χρηματοπιστωτικής Κρίσης, υποδηλώνοντας ότι σκοπεύει να υιοθετήσει μια παρόμοια στρατηγική επικοινωνίας για να διαχειριστεί τη σημερινή κρίση με τις ΗΠΑ.
Τι ακολουθεί: Τακτικά μηνύματα και οικονομική ανασυγκρότηση
Ο Μαρκ Κάρνεϊ ανακοίνωσε ότι θα συνεχίσει να απευθύνεται τακτικά στους Καναδούς πολίτες τους επόμενους μήνες. Σκοπός αυτών των μηνυμάτων είναι να ενημερώνει την κοινή γνώμη για τις κινήσεις της κυβέρνησης στο οικονομικό μέτωπο, αλλά και για τις ενέργειες υπεράσπισης της κυριαρχίας της χώρας απέναντι στις αμερικανικές πιέσεις. Ο ίδιος παρουσίασε αυτή την προσέγγιση ως «προληπτική καθοδήγηση», μια πρακτική που εφάρμοσε στο παρελθόν ως κεντρικός τραπεζίτης. Η κυβέρνηση του Καναδά φαίνεται αποφασισμένη να μετατρέψει την τρέχουσα κρίση στις σχέσεις με τις ΗΠΑ σε ευκαιρία για οικονομική ανασυγκρότηση και μεγαλύτερη αυτονομία.
